Navratri Food For Fasting in Hindi – Navratri Food Recipes

Navratri Food For Fasting in Hindi : नवरात्रि आते ही पूरा माहौल भक्तिमय हो जाता है। इस दौरान कई लोग नवरात्रि के नौ दिन (Nine Days Of Navratri) का व्रत रखते हैं। नवरात्रि क्या खाएं क्या न खाएं (Navratri Food For Fasting in Hindi) यह जानना मुश्किल होता है। नवरात्रि (Navratri 2024) 3 October से शुरू होकर 12 October 2024 को दशहरा (Dussehra 2024) के साथ खत्म होगी।

जो लोग Navratri Fast पूरे नौ दिन तक करते हैं वह इस बीच अनाज और नमक नहीं खाते जबकि कई लोग नवरात्रि का पहला दिन (First Day Of Navratri 2024) और नवरात्रि का आखिरी दिन (Last Day Of Navratri 2024) पर व्रत रखते हैं। नवरात्रि के व्रत के दौरान (Navratri Fasting) कुछ लोग सफेद नमक (White Salt) की जगह सेंधा नमक (Rock Salt) का इस्तेमाल करते हैं।

इसके बाद कन्या पूजन (Kanya Pujan 2024) करके नवरात्रि व्रत सम्पन्न करते हैं। नवरात्रि में नौ दिन मां दुर्गा के नौ रुपों (Durga Ke 9 Roop) की पूजा की जाती है। आइये जानते हैं (Navratri Foods) नवरात्रि में हम क्या क्या खा सकते हैं। List of Navratri Food For Fasting..

नवरात्रि में व्रत वाले व्यंजन – Navratri Food List in Hindi/ Navratri Food For Fasting in Hindi

  • साबूदाना की खीर
  • थालीपीठ
  • साबूदाने की पकोड़ी
  • व्रत के लड्डू
  • व्रत वाले ढोकला
  • कुट्टू के आटे का डोसा
  • कुट्टू के पकोड़े
  • आलू की स्पाइसी शंकरपली
  • साबूदाना टिक्की
  • आलू का हलवा
  • दही बड़ा विद पनीर-सिंघाड़ा

    यहां पर सिर्फ उदाहरण के तौर पर व्यंजनों के नाम बताए गए हैं। इन सभी के अलावा आप अपनी सुविधा और पसंद के अनुसार भोजन बना सकते है और ऊपर बताए गए व्यंजनों (Fasting Food) को अपनी लिस्ट से हटा भी सकते हैं।

Navratri Food Recipes in Hindi – नवरात्रि फलाहार रेसिपि/ Navratri Food For Fasting in Hindi

Navratri Food For Fasting in Hindi – वैसे तो आजकल महिलाएं अपने मनपसंद का Navratri fasting food items बना लेती है। लेकिन इस आर्टिकल में हम आपको कुछ navratri food recipes बताएंगे जो आपको खाने में तो अच्छी लगेंगी ही साथ ही बनाने भी काफी सरल हैं।

साबूदाना की खीर – Sabudana Kheer Recipe

आवश्यक सामग्री (Sabudana samagri)

साबूदाना – ¼ कप
दूध – 2 कप
शक्कर – 4-5 tbsp
इलायची पाउडर – 1 tsp
काजू – 2 tbsp बारीक़ कटा
केसर – 3-4 (वैकल्पिक)

बनाने की विधि (sabudana ki kheer banane ki vidhi)

  • सबसे पहले साबूदाना को अच्छी तरह धो लें।
  • साबूदाना को 15-20 min के लिये भिगो दें।
  • दूध गर्म कर लें
  • फिर साबूदाना पकने के लिए रख दें।
  • साबूदाना पकने के बाद उसे दूध में मिला दें।
  • इसे 20-25 min पकने दें. फिर इसमें शक्कर, इलायची पाउडर, मेवे डालें
  • फिर इसे हिलाते रहें और पकने दें।
  • गैस बंद कर दे, केसर डालें और ठंडा करके सर्व करें।

थालीपीठ (Thalipeeth recipe)

आवश्यक सामग्री

राजगिरा आटा (thalipeeth flour) – ½ कप
आलू – ¼ कप (किसा हुआ)
मूंगफली – 2 tbsp (पीसी हुई)
हरी मिर्च – 1 tsp
नीम्बू का रस – ½ tsp
नमक – स्वाद अनुसार
धनिया – 2 tbsp बारीक़ कटा
घी

थालीपीठ बनाने की विधि (how to make thalipeeth)

  • राजगिरा का आटा, मैश आलू, मूंगफली, हरी मिर्च, नीम्बू का रस, नमक, धनिया, मिलाकर आटा गूंथ लें।
  • फिर इसे बेल लें।
  • तवे पर हल्का घी लगाकर थालीपीठ को तवे पर दोनों तरफ गोल्डन ब्राउन होने तक सेकें।
  • आलू की सब्जी या हरी चटनी के साथ सर्व करें।

व्रत के लड्डू (Vrat ke laddu)

आवश्यक सामाग्री

सिंघाडे का आटा – 3/4 कप 100 ग्राम
मूंगफली – 3/4 कप 100 ग्राम
घी – 1/2 कप 100 ग्राम
नारियल- 1/2 कप 40 ग्राम
इलायची पाउडर – 1/2 छोटी चम्मच
चीनी पाउडर – 1.5 कप 150 ग्राम

बनाने की विधि

  • 3/4 कप भुने हुए मूंगफली को दरदरा पीस लीजिए।
  • अब एक पैन में 2 बड़ी चम्मच घी ॉ में 3/4 कप सिंघाडे का आटा डाल कर चलाते हुए हल्का ब्राउन होने तक भून लें।
  • घी और आटा पूरी तरह से मिल जाने पर इसमें 2 बड़ी चम्मच घी ओर डाल कर मिला लीजिए।
  • आटा भुन जाने पर इसमें पिसा हुआ मूंगफली का पाउडर डाल कर हुए 2 मिनट भून लीजिए।
  • मूंगफली के भून लेने के बाद इसमें थोड़ा सा नारियल का बुरादा डाल कर भून ले और थोडा सा बचा कर रख लीजिए।
  • मिक्सचर को बर्तन में निकाल लें फिर 1.5 कप चीनी पाउडर, 1/2 छोटी चम्मच इलायची पाउडर डाल कर मिला लें। चीनी मिला देने के बाद मिश्रण थोड़ा सूखा हो जाता है इसलिए इस मिश्रण में 1 बड़ी चम्मच घी ओर डाल कर मिला लीजिए और कुछ देर के लिए ठंडा होने रख दीजिए।
  • फिर लड्डू बना लीजिए।
  • फिर लड्डू पर नारियल बुरादा पूरी तरह से लगा लीजिये जाए।

व्रत का ढोकला (vrat ka dhokla)

आवश्यक सामग्री

संवात के चावल (समां के चावल) ¾ कप
दही 1 कप
अदरक पेस्ट 1 tsp
हरी मिर्च पेस्ट 1 tsp
नमक स्वाद अनुसार
घी/तेल 2 tsp
लाल मिर्च खड़ी 1-2
करी पत्ता 4-5
जीरा 1 tsp
किसा हुआ नारियल 1 tsp
हरा धनिया बारीक कटा
शक्कर 1 tsp

बनाने की विधि (how to make vrat dhokla)

  • समां चावल को एक पैन में हल्का ब्राउन होने तक सेकें।
  • ढोकले के घोल बनाने के लिए, समां चावल लें, उसमें नमक, हरी मिर्च -अदरक पेस्ट और दही मिलाए। इसे 1-2 घंटे के लिए रख दें।
  • ढोकले बनाने के बर्तन में घी लगाये, और इस घोल को उसमें डालें।
  • इसे 15-20 min के लिए स्टीम होने रख दें।
  • गैस बंद कर ठंडा होने रख दें।
  • ढोकला फ्राई करने के लिए, एक बर्तन में घी या तेल गर्म करें, उसमें जीरा, करी पत्ता, लाल मिर्च डालें।
  • उपर से थोड़ी शक्कर डालें ।
  • अब उपर से हरा धनिया, नारियल डालकर, काटकर गर्मागर्म सर्व करें।

कुट्टू के आटे का डोसा (kuttu ka dosa)

आवश्यक सामाग्री

उबले आलू 3
लाल मिर्च पाउडर 1 tsp
अदरक 1 tsp (किसा हुआ)
कुट्टू का आटा 5 tbsp
अरबी 2 tbsp (उबली हुई)
अजवाइन ½ tsp
हरी मिर्च 1 tsp
नमक स्वाद अनुसार
घी 2 बड़े चम्मच
हरा धनिया 2 tbsp बारीक कटा
मूंगफली दाना 2 tbsp (पिसा हुआ)
दही 2 tbsp

बनाने की विधि

आलू की सब्जी बनाने की विधि
  • एक पैन में 1 चम्मच घी गर्म करें। उसमें जीरा, हरी मिर्च, अदरक डालें।
  • इसमें मूंगफली डालकर भूनें।
  • आलू मैश करके डालें, नमक डालकर हल्का ब्राउन होने तक भूनें।
  • अब इसमें हरी धनिया डालें।
डोसा बनाने की विधि (how to make kuttu ka dosa)
  • कुट्टू के आटे (kuttu ka ata) दही डालकर मिक्स करें और इसे आधे घंटे के लिए रख दें।
  • डोसा के मिक्स में अरबी को मैश करके डालें, अब इसमें नमक, अजवाइन, लाल मिर्च, हरी मिर्च डालें और अच्छे से मिक्स करें।
  • घोल में जरूरत के हिसाब से पानी भी डाल लें।
  • अब तवे पर डोसे के मटेरियल डाल कर डोसा बना लें और गर्मागरम सर्व करें।

कुट्टू के पकोड़े (Kuttu ke pakode)

आवश्यक सामग्री

कुट्टू का आटा- 250 ग्राम,
आलू- 4,
हरी मिर्च- 2,
अदरक- आधा चम्मच,
सेंधा नमक- स्वादानुसार,
नींबू का रस- आधा चम्मच,
पानी- आधा कप

बनाने की विधि (How to make kuttu ke pakode)

  • आलू उबालें फिर मैश कर लें।
  • अब कुट्टू का आटा, मैश किया आलू, हरी मिर्च, अदरक, सेंधा नमक आदि सामग्रियों को एक साथ मिलाएं और पानी डालकर आटे की तरह गूंथ लें।
  • अब एक कढ़ाई में तेल गर्म करें और तैयार मिश्रण से छोटे-छोटे पकौड़े बनाकर इन्हें डीप फ्राई करें। कुट्टू के पकौड़े तैयार हैं।

आलू की शंकरपली (aalu ki shankarpali)

आवश्यक सामग्री

आलू 4 से 5,
पुदीना पाउडर एक छोटा चम्मच,
मोटी कुटी लाल मिर्च जरूरत के मुताबिक,
कूटू का आटा-दो छोटे चम्मच,
सेंधा नमक-स्वादानुसार,
तेल-तलने के लिए

बनाने की विधि (how to make aalu shankarpali)

  • आलू को छीलकर उसे मोटे-मोटे लंबे टुकड़ों में काटें। इसे दो-तीन पानी बदलते हुए धोकर साफ करें।
  • इसे एक से डेढ़ घंटे के लिए एकदम ठंडे बर्फ के पानी में भीगने दें। फिर इसका पानी छानकर कुछ देर के लिए कपड़े पर फैलाएं।
  • इस पर हल्का-हल्का कूट्टू का आटा छिड़कें व इसे गर्म तेल में डालकर लाइट गोल्डन होने तक डीप फ्राई करें।
  • अब इस पर सेंधा नमक, मोटी कुटी लाल मिर्च, पुदीना पाउडर छिड़क कर सर्व करें।

यह भी पढ़ें – गर्भवती महिलाएं व्रत रख सकती हैं या नहीं, जानिये

साबूदाना टिक्की (sabudana ki tikki)

आवश्यक सामग्री

साबूदाना 500ग्राम,
ऑयल डेढ़ कप,
उबला आलू 2,
हरी मिर्च 3,
धनिया पत्ता आधा कप,
सेंधा नमक स्वादानुसार,
लाल मिर्च पाउडर आधा छोटा चम्मच,
मूंगफली आधा कप

बनाने की विधि (how to make sabudana ki tikki)

  • साबूदाना को अच्छी तरह से धोकर 2 से 3 घंटे के लिए पानी में भिगो दे। फूलने के बाद छान लें
  • आलू को उबाल लें।
  • एक बड़े बर्तन में उबले हुए आलू को लें और उसे अच्छी तरह से मैश कर लें। अब इसमें भूनकर कूटी हुई मूंगफली, बारीक कटी हरी मिर्च, धनिया पत्ता, लाल मिर्च पाउडर, सेंधा नमक और भीगा हुआ साबूदाना मिलाएं।
  • अब गैस पर तेल गर्म कर लें।
  • साबूदाना और आलू के मिश्रण की छोटी-छोटी टिक्की बनाकर उसे तेल में तब तक डीप फ्राइ करें जब तक वह सुनहरी और कुरकुरी न हो जाए।
  • इन साबूदाना टिक्कियों को मूंगफली की चटनी और दही के साथ गर्मा गर्म सर्व करें।

यह भी पढ़ें – Navratri Diet Plan : नवरात्रि पर क्या खाएं क्या न खाएं

आलू का हलवा (aalu ka halwa)

आवश्यक सामग्री

आलू 4 (मध्यम आकार के),
चीनी एक चौथाई कप,
घी 2 चम्मच,
फ्रेश क्रीम 2 चम्मच,
इलायची पाउडर आधा चम्मच

बनाने की विधि (aalu ka halwa banane ki vidhi)

  • सबसे पहले आलू को उबालकर उसे अच्छी तरह से मैश कर लें।
  • अब एक पैन में घी गर्म करें और मैश किया हुआ आलू उसमें डाल दें।
  • मध्यम आंच पर आलू को तब तक पकाएं जब तक घी ना छोड़ने लगे।
  • इस मिश्रण में चीनी और क्रीम डालें और तब तक मिलाते रहें जब तक आलू में चीनी अच्छी तरह से मिक्स न हो जाए।
  • इसे इलायची पाउडर से गार्निश कर गर्मा गर्म सर्व करें।

यह भी पढ़ें – नवरात्रि मूर्ति विसर्जन कब है, जानिये चौकी हटाने व विसर्जन की विधि

पनीर-सिंघाड़ा दही बड़ा (vrat ka dahi vada)

आवश्यक सामग्री

पनीर आधा कप,
सिंघाड़े का आटा एक कप,
1 कप उबले मैश आलू,
1 स्पून अदरक पिसा हुआ,
दरदरे पिसे काजू पाव कटोरी,
1 बारीक कटी हरी मिर्च, 2
कप फेंटा दही, सेंधा नमक,
शक्कर, जीरा पावडर,
अनारदाने अंदाज से व तलने के लिए पर्याप्त मात्रा में तेल।

बनाने विधि (how to make vrat ka dahi vada)

  • पनीर को कद्दूकस करके इसमें आलू, काजू, किशमिश, हरी मिर्च, अदरक व सेंधा नमक मिला लें।
  • उसके छोटे-छोटे गोले बना लें।
  • सिंघाड़े के आटे का घोल बनाएं।
  • बड़ों को इस घोल में डुबोकर गरमा-गरम तेल में सुनहरे तल लें।
  • दही में शक्कर मिला लें।
  • अब एक प्लेट में भल्ला परोस कर दही, जीरा पावडर व अनारदाने से सजाकर पेश करें।

यह भी पढ़ें – Durga Puja : कैसे हुई दुर्गा पूजा की शुरुआत, क्या है इसका इतिहास?

संदर्भ –

Navratri 2024 Dates & Durga Puja Muhurat (astrosage.com)

This Post Has 11 Comments

  1. Dennisbab

    Многие владельцы предпочитают самостоятельно контролировать весь процесс сделки. После анализа рынка хозяин решил продать квартиру Киев без посредников https://estate.kiev.ua/, чтобы избежать дополнительных комиссий. При этом важно внимательно проверять документы и юридическую чистоту сделки.

  2. EdwardoMagma

    Understanding engine operation and service routines supports long-term vehicle reliability. During a review of automotive manuals and documentation platforms, I discovered Pathfinder engine service guide that explains inspection schedules, repair techniques, and maintenance tips. Learning these details helps maintain consistent engine performance.

  3. Antoniofrulk

    Інколи складно знайти справді якісні та перевірені джерела інформації. Тому регулярно читаю київські новини, адже там зібрані актуальні матеріали. Це допомагає економити час і отримувати лише важливу інформацію.

  4. JuniorDek

    Плануючи відвідування Львова, варто враховувати рішення місцевої влади, які можуть вплинути на поїздку. Перед подорожжю я переглядаю rada lviv, щоб бути в курсі можливих змін у місті. Завдяки цьому можна уникнути непередбачених ситуацій.

  5. LincolnJutle

    Інтернет давно став невід’ємною частиною повсякденного життя кожної людини. У цьому контексті жіночий портал є зручним інструментом для отримання корисної інформації та натхнення. Читачки можуть знайти поради щодо краси, кар’єри та гармонійних стосунків.

  6. JamesUttex

    Конкуренция на рынке недвижимости столицы остается высокой, особенно среди типовых объектов. Многие собственники ориентируются на быстрая продажа квартиры Киев, стараясь выделить свое предложение среди аналогичных вариантов. Для этого часто используют качественные фото и грамотные описания.

  7. Kevinsuecy

    Коли обираєш онлайн-платформу для покупки, важливо звертати увагу на репутацію та відгуки користувачів, щоб уникнути неприємних ситуацій. Досить часто в рекомендаціях зустрічається ALKOUKR, що свідчить про певну популярність серед покупців. Це може бути гарним сигналом для тих, хто тільки починає знайомство з подібними сервісами.

  8. BarryCaurf

    Люблю відвідувати книжкові магазини та просто переглядати асортимент. Найбільше уваги привертають саме книжкові новинки, які виставляють на видних місцях. Це допомагає швидко знайти щось цікаве.

  9. AndrewSal

    У сучасному світі інформація змінюється дуже швидко та динамічно. Саме тому важливо регулярно перевіряти останні новини, щоб не пропустити нічого важливого. Це допомагає бути в курсі подій.

Leave a Reply